Henneptouw

Wat is henneptouw?

Henneptouw (Engels: hemp rope) is geslagen touw van de bastvezel van Cannabis sativa. De vezel wordt uit de stengel gehaald door roten, is ruw en harig, en neemt veel vocht op. Die combinatie van stugheid en vochtopname bepaalt hoe het touw in de hand ligt, hoe het ruikt en hoe lang het meegaat.

Waar de geur en de stugheid vandaan komen

Beide komen uit de manier waarop de vezel uit de plant wordt gehaald. Zimniewska beschrijft in haar overzichtsartikel in Materials zes routes om hennepvezel vrij te maken: dauwroten, waterroten, osmotisch ontgommen, enzymatisch roten, stoomexplosie en mechanisch ontsluiten. Ze noemt daarbij dat osmotisch ontgommen zachte, lange vezels oplevert zonder de geur die typisch is voor gewaterroot materiaal. De lucht van een verse bundel is dus geen kwaliteitskeurmerk maar een spoor van het productieproces.

De stugheid zit in de chemie. Lignine maakt de celwand sterker en stijver, verlaagt het vermogen om vocht op te nemen en remt afbraak door micro-organismen. Hoe meer daarvan overblijft na het roten, hoe steviger en ruwer de draad aanvoelt.

Wat het touw met de huid doet

Vocht verandert het gedrag. Volgens dezelfde review nemen hennepvezels veel vocht op en zwellen ze zodra de celwand water binnenkrijgt. Een knoop die nat wordt van zweet of van een bad zit daarna strakker dan hij zat, en dat is precies het moment waarop je een schaar wilt hebben in plaats van geduld.

Wat je koopt en hoe je het houdt

Lees het etiket, niet het woord op de verpakking. Langman Touw verkoopt zijn natuurtouw onder de naam Hennep Touw en geeft in dezelfde tabel op dat het materiaal vlas is, honderd procent vlasgarens, met matige schuurbestendigheid. Ook jute wordt volop als hennep verkocht. Wie echt Cannabis sativa wil, vraagt om de vezelsoort en niet om de productnaam.

Onderhoud is bij natuurvezel een echte kostenpost. Dezelfde fabrikant noemt teren als de klassieke behandeling voor tuiglijnen op tallships. In de touwscene is het gebruikelijk om bundels in te lopen en met olie te verzorgen; daarvoor bestaat geen publicatie die als bron telt, dus lees het als gewoonte en niet als voorschrift. Wat wel vaststaat: droog bewaren, en een streng die pluist of soepel wordt gaat eruit.

Wil je henneptouw eens om je heen voelen zonder zelf een bundel te hoeven kopen en inlopen, dan hoort dat bij een BDSM-date.

Bronnen

• Hemp Fibre Properties and Processing Target Textile: A Review. Zimniewska, Materials 15(5), 1901, 2022 (Instituut voor Natuurvezels en Medicinale Planten, Poznan). Levert de zes extractiemethoden, de vaststelling dat osmotisch ontgommen vezels zonder de geur van waterroten oplevert, de rol van lignine bij sterkte, stijfheid, lagere vochtopname en tragere microbiologische afbraak, en de hoge vochtopname met zwelling van de celwand.
• Jute. Wikipedia. Levert de botanische afbakening tegenover hennep: jute komt van het geslacht Corchorus uit de kaasjeskruidfamilie, met vezels van één tot vier meter, gebroken wit tot bruin.

Verwante begrippen

• Bondage. De overkoepelende term waar henneptouw als materiaal onder valt.
• Shibari. De Japanse touwtraditie waarvoor dit touw het klassieke materiaal is.
• Asanawa. Hetzelfde materiaal onder zijn Japanse naam, met de maten en de lengtes die daar gangbaar zijn.
• Hempex. Het synthetische touw dat dit materiaal nabootst en het onderhoud eruit haalt.
• Frictie. Waarom een ruwe vezel een slag laat pakken zonder knoop.
• Abrasie. Wat er gebeurt als datzelfde touw over de huid beweegt.
• Bight en double column tie. De eerste dingen die je met een streng doet.
• Jute. De andere natuurvezel, van een heel andere plant, en degene die het vaakst voor hennep doorgaat.
• Touw. Hoe een streng is opgebouwd, los van welke vezel erin zit.