Flagging

Wat is flagging?

Flagging (Engels, identiek) is je rol of voorkeur zichtbaar dragen zonder er iets over te zeggen. Een gekleurde zakdoek in je achterzak, sleutels aan een riemlus, een bepaalde kant van je heup, of tegenwoordig een icoon op je profiel. De kleur of het voorwerp benoemt de handeling, de kant benoemt de rol: links gevend of dominant, rechts ontvangend.

Hoe flagging er in de praktijk uitziet

Flagging werkt in één blik: je ziet iets, je weet genoeg om te beginnen of door te lopen.

De klassieke vorm is fotografisch vastgelegd. Hal Fischer maakte in 1977 in San Francisco de reeks Gay Semiotics, een fotostudie van de tekens waarmee homomannen elkaar aflazen. Volgens de bespreking in Aperture ontleedde Fischer “the significance of colored bandanas worn in jeans pockets, as well as how the placement of keys and earrings might telegraph passive or active roles.” Een sleutelbos links of rechts, een zakdoek in de ene of de andere achterzak: dat was de taal.

Fischer noemde meteen de zwakke plek, en die geldt nog steeds. Sleutels worden ook gedragen door conciërges en werklui zonder dat er iets seksueels mee bedoeld is. Een signaal werkt alleen als beide mensen dezelfde code kennen.

Waar flagging vandaan komt

Flagging komt uit een tijd waarin hardop vragen niet kon. In de Amerikaanse homo- en leerscene van de jaren zeventig was zichtbaarheid gevaarlijk, en een stille code loste dat op: je liet zien wat je zocht aan wie de code kende, en de rest zag niets bijzonders.

De bekendste tak is de hanky code. Volgens de encyclopedische ingang over de handkerchief code heet het systeem ook wel flagging, en gaf een grap in de Village Voice rond 1970 de aanzet: in plaats van alleen een sleutelbos links of rechts te dragen, kon je met verschillende kleuren zakdoeken je voorkeur preciezer aangeven. Sleutels waren er dus eerder dan de zakdoeken; de zakdoek maakte het alleen fijnmaziger.

Waarom mensen aan flagging deden, en doen

De aantrekkingskracht is gemak zonder gezichtsverlies. Je hoeft niet als eerste iets te zeggen wat afgewezen kan worden. Je toont het, de ander leest het, en pas als er een klik is begint het gesprek.

Wat het opleverde verschilt per persoon. Voor wie zocht bespaarde flagging tientallen ongemakkelijke openingszinnen: één blik en je wist of het zin had. Voor wie benaderd werd gaf het regie, want je koos zelf wat je liet zien en wat niet. En voor een hele scene hield het een taal in stand die veiliger was dan hardop praten in een tijd waarin dat niet kon.

Vandaag leeft de logica online voort. Het Nederlandse mode-erfgoedplatform Modemuze schrijft dat de hanky code “niet echt meer in gebruik” is en is vervangen door datingapps zoals Grindr. De vlaggetjes, iconen en voorkeurslijstjes op een profiel doen precies wat de zakdoek deed: laten zien wat je zoekt voordat je iets zegt.

Een signaal opent een deur, meer niet. Wie een icoon ziet en denkt dat de toestemming al gegeven is, slaat het belangrijkste deel over. Het gesprek erna is geen formaliteit.

Wat flagging niet is

“Flagging en de hanky code zijn hetzelfde.” Niet helemaal. De hanky code is de bekendste vorm van flagging, maar flagging is breder: ook sleutels, een riemlus, een bepaalde kant van je lichaam en nu een profielicoon vallen eronder.

“Wie flaggt, zegt ja.” Nee. Een signaal geeft aan wat iemand zoekt, niet dat iemand met jou wil. De kant, links of rechts, zegt iets over de rol, dominant of ontvangend, en verder is alles nog bespreekbaar.

“Iedereen leest hetzelfde.” De code verschilt per plek en per tijd, en buiten de scene betekent een gele zakdoek gewoon een gele zakdoek. Flagging werkt alleen tussen mensen die dezelfde taal spreken.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, gigolo, vijfentwintig jaar actief in BDSM en opgeleid als psychotherapeut. Zuivere hanky-code-zakdoeken kom ik in Nederland bijna nooit meer tegen, maar de behoefte eronder komt in bijna elk eerste gesprek terug: laten weten wat je zoekt zonder het hardop te hoeven zeggen.

Vrouwen vullen tegenwoordig een lijstje in, of zetten een vinkje bij een voorkeur. Dat is flagging in een nieuw jasje. Wat ik zie is dat het invullen makkelijker gaat dan het uitspreken, en dat is precies waarvoor de code ooit bedacht is. Het gevaar is hetzelfde gebleven: een ingevuld vakje voelt als een afspraak, terwijl het een begin is.

Wat je zelf kunt doen

• Lees een signaal als een uitnodiging tot een gesprek, niet als een groen licht. Vraag na wat iemand ermee bedoelt voordat je iets aanneemt.
• Ken de code voordat je hem draagt. Een verkeerd gedragen kleur of kant geeft een signaal af dat je niet bedoelde.
• Gebruik een profiellijstje om het gesprek te openen, en behandel het ingevulde daarna alsnog als bespreekbaar.
• Ga ervan uit dat de ander een andere code kent dan jij. Buiten een vaste scene loopt de betekenis snel uiteen.

Meer weten over flagging

Op deze site staat de bekendste vorm uitgewerkt bij de hanky code en het Nederlandse woord ervoor bij de zakdoekcode.

Buiten deze site geeft de reeks Gay Semiotics van Hal Fischer het beste beeld van hoe de tekens er in 1977 uitzagen, en beschrijft de encyclopedische ingang over de handkerchief code de kleuren en hun geschiedenis.

Waar dit op deze site past

Vind je het makkelijker om een lijstje in te vullen dan om iets uit te spreken, dan werkt dat bij een eerste afspraak precies zo. Op de pagina over de BDSM-date staat hoe zo’n avond wordt voorbereid en hoe we vooraf doornemen wat je wel en niet wilt, zodat het ingevulde ook echt besproken wordt.

Bronnen

• Gay Semiotics Revisited. Julia Bryan-Wilson, Aperture, 2021. Levert de beschrijving van Hal Fischers fotostudie Gay Semiotics uit 1977, die de betekenis van gekleurde zakdoeken in broekzakken ontleedde en liet zien hoe de plaatsing van sleutels en oorbellen een passieve of actieve rol kon aangeven.
• Handkerchief code. Wikipedia. Levert de vaststelling dat het systeem ook flagging heet, dat een zakdoek links een top en rechts een bottom aangeeft, en de oorsprong rond 1970 in New York waarbij de sleutelbos aan de eerste kleurenzakdoeken voorafging.
• Een geheime taal: de Hanky Code. Pieter Eckhardt, Modemuze, 2021. Levert de vaststelling dat de hanky code tegenwoordig niet echt meer in gebruik is en is vervangen door digitale communicatie via datingapps zoals Grindr.

Verwante begrippen

• Hanky code. De bekendste vorm van flagging, met de kleuren en hun betekenis.
• Zakdoekcode. Het Nederlandse woord voor diezelfde gekleurde zakdoek.
• Scene. De bredere gemeenschap waarin een signaal alleen werkt als je de code kent.
• Dominant. De rol die de linkerkant aangeeft, tegenover de ontvangende rechterkant.