Hoe krijg ik mijn zelfvertrouwen terug? Zo bouw je het rustig weer op

Hoe krijg ik mijn zelfvertrouwen terug? Niet door harder je best te doen, maar door milder naar jezelf te kijken. Zelfvertrouwen zakt weg als je lang niet gezien bent, of als iemand je jarenlang klein hield, en het terugkrijgen lukt langs twee wegen tegelijk. Een stabiele bodem van zelfcompassie, en nieuwe ervaringen waarin je merkt dat je de moeite waard bent.

Door Victor, gigolo in Amsterdam.

Waarom zakt mijn zelfvertrouwen weg?

Zelfvertrouwen zakt bijna nooit vanzelf weg. Er is iets gebeurd waardoor je stopte met jezelf serieus te nemen, en vaak ging dat zo langzaam dat je het pas achteraf ziet.

Soms is het een relatie die je klein maakte. Niet met harde woorden per se, maar met een blik, een zucht, een opmerking die net vaak genoeg kwam. Je paste je aan, nam minder ruimte, en op een dag was je het gewend.

Soms ligt het aan jaren waarin niemand je echt zag. Niemand die reageerde, niemand voor wie je nog de moeite nam. Dan verleer je iets. Niet wie je bent, wel het idee dat het ertoe doet.

En soms gooit een rotperiode alles overhoop. Een verlies, een ziekte, een ontslag, een scheiding. Je hield je staande, en ergens in dat staande houden raakte het gevoel zoek dat je iets waard bent los van wat je presteert.

Wat is het verschil tussen zelfvertrouwen en zelfcompassie?

Zelfvertrouwen leunt vaak op presteren, zelfcompassie niet. En dat verschil bepaalt of je herstel stevig staat of blijft wiebelen.

Het soort zelfvertrouwen dat de meeste mensen bedoelen, is op prestatie gebaseerd. Je voelt je goed omdat je iets goed deed, er goed uitzag, of beter was dan iemand anders. De Amerikaanse psychologenvereniging beschrijft zelfwaardering precies zo, als een oordeel over je eigen waarde. Het probleem zit in dat oordeel. Het is voorwaardelijk. Zodra je faalt, een slechte dag hebt, of niet meer de jongste bent, zakt de bodem eronder weg.

Zelfcompassie werkt anders. Volgens onderzoeker Kristin Neff rust het op drie dingen. Vriendelijkheid voor jezelf in plaats van hard oordelen. Het besef dat worstelen bij het mens zijn hoort en je dus niet de enige bent. En mildere aandacht voor wat je voelt, zonder erin te verdrinken. Het mooie is dat zelfcompassie er juist is op het moment dat je faalt, want daar is het voor gemaakt. Je hoeft nergens beter in te zijn om het te verdienen.

Daarom is zelfcompassie een steviger fundament dan presteren. Je bouwt niet op iets dat je morgen weer kunt verliezen.

Hoe begin ik met zelfcompassie?

Zelfcompassie begin je klein, door de drie onderdelen van Neff om te zetten in iets wat je vandaag kunt doen. Niet als oefening met een vinkje, wel als een andere manier van met jezelf praten.

Praat tegen jezelf als tegen een vriendin. Let een week lang op de toon in je hoofd. Die is meestal harder dan je tegen wie dan ook zou gebruiken. Vraag je bij elke harde zin af wat je tegen je beste vriendin zou zeggen, en zeg dat.
Onthoud dat je niet de enige bent. Als je je klein of mislukt voelt, komt daar snel het idee bij dat iedereen het wel voor elkaar heeft, behalve jij. Dat klopt niet. Twijfel, schaamte en je ongemakkelijk voelen in je vel horen bij vrijwel elk leven, ook bij de mensen die stralen op foto’s.
Benoem wat er is zonder het groter te maken. Merk op dat je je rot voelt, en laat het daarbij. Niet wegduwen, en er ook geen heel verhaal omheen bouwen over wat het betekent. Gewoon: dit is er nu, en het mag er zijn.

Dit klinkt zacht, en het is het stevigste wat er is. Wie zo met zichzelf leert omgaan, heeft geen applaus meer nodig om overeind te blijven.

Welke stappen helpen om mijn zelfvertrouwen op te bouwen?

Zelfvertrouwen opbouwen gaat van binnen naar buiten, met kleine daden die je lijf laten merken dat je weer meedoet. Zelfcompassie is de bodem, de rest is bewegen.

Doe kleine dingen die net buiten je comfortzone liggen. Niet de grote sprong, wel het telefoontje dat je uitstelt, de keer dat je wél je mening geeft. Zelfvertrouwen komt achteraf, nadat je iets deed, niet ervoor.

Ga je lijf weer bewonen. Bewegen, dansen in je keuken, een lange wandeling. Je hoeft er niet slanker van te worden. Het gaat erom dat je je lichaam weer voelt als iets van jou, en niet als iets wat je beoordeelt.

Zoek plekken waar je gezien wordt zoals je bent. Mensen bij wie je niet hoeft te presteren. Hun blik werkt als een spiegel die eindelijk weer vriendelijk is.

Verwacht geen rechte lijn. De ene week sta je stevig, de week erna zakt het weg. Dat is geen terugval, zo gaat opbouwen nu eenmaal. Ga je het bijhouden in een schema, dan heb je er opnieuw iets van gemaakt dat je moet halen.

Kan gezien en gewild worden mijn zelfvertrouwen terugbrengen?

Gezien en oprecht gewild worden kan je zelfvertrouwen een flinke zet geven, maar het is een stukje van de puzzel, geen pil die alles oplost. Ik hoor je denken dat een betaalde avond toch niets echt verandert. Dat snap ik, en toch klopt het niet helemaal. Alles wat belooft je in één keer te genezen, liegt. Niets doen verandert alleen ook niets.

Wat een avond met volle aandacht wél doet, is een gat vullen dat van binnenuit lastig te dichten is. Je kunt jezelf honderd keer voorhouden dat je de moeite waard bent. Het landt anders als iemand je een paar uur lang met aandacht aankijkt en je merkt dat hij er echt is, zonder dat je iets terug hoeft te doen.

Dat is iets anders dan de bevestiging van een date, waar je jezelf nog moet bewijzen. Hier is er geen beoordeling en geen afwijzing om bang voor te zijn. Voor sommige vrouwen is dat precies de ervaring die de knop weer omzet. Hoe dat werkt heb ik uitgewerkt in zelfwaarde en zelfverzekerdheid met een mannelijke escort, en specifiek over je lijf en het bed in zelfvertrouwen in bed vergroten.

Het hoeft trouwens niet meteen groots. Veel vrouwen beginnen met een koffiedate, gewoon om te voelen hoe het is om weer tegenover iemand te zitten die luistert. Wie langer de tijd wil om zich op haar gemak te voelen, kiest vaker voor de boyfriend experience.

Hoe lang duurt het voordat ik me weer lekker in mijn vel voel?

Er staat geen klok op. Je weer lekker in je vel voelen komt zelden op een datum, en bijna nooit in één keer. Het sluipt terug, net zo geleidelijk als het wegzakte.

Wat ik wel zie, is dat het eerste keerpunt vaak eerder komt dan vrouwen denken. Niet het moment dat alles weer goed is, wel het moment dat je merkt dat je een uur lang niet aan jezelf twijfelde. Dat je lachte om iets, of iets durfde, zonder eerst te checken of het mocht.

Dat eerste uurtje is het bewijs dat de knop niet stuk is. Alleen een tijd uit geweest.

Begin dus niet met wachten tot je zover bent. Begin klein, met iets wat je vandaag al kunt. Een gesprek, een vraag zonder dat je iets vastlegt. Wil je weten hoe een rustige eerste stap eruitziet, kijk dan bij boeken of plan gewoon een koffiedate. Je verplicht je tot niets, en wie weet zit je straks tegenover iemand die een uur lang alleen maar aandacht voor jou heeft. Na één keer weet je meer dan na nog een avond piekeren.