Naar hoofdinhoud
Close-up van een opengeslagen boek met een potlood tussen de bladzijden, in zwart-wit

Begrippenlijst

Zelfregulatie

De rem en het gaspedaal op je eigen spanning. Te leren, en precies wat helpt op een moment dat spannend is.

Wat is zelfregulatie?

Zelfregulatie (Engels: self-regulation) is het vermogen om je eigen gedachten, gevoelens en gedrag te sturen, zodat je rustig blijft of weer rustig wordt wanneer iets je van slag brengt. Het is de rem en het gaspedaal op je eigen spanning. Emotieregulatie, het sturen van je gevoel, is er een onderdeel van.

Engelse termself-regulation; het sturen van alleen je gevoel heet emotion regulation
Ook bekend alszelfsturing, zelfbeheersing, emotieregulatie (het gevoelsdeel)
Categoriepsychologisch vermogen, te leren en te oefenen
Tegenpoolde vecht-of-vluchtreactie, het automatische alarm dat het overneemt
Waar het helptzenuwen voor een spannende afspraak, kalmeren na een heftig moment

Hoe zelfregulatie werkt

Onder spanning schiet je lichaam in de vecht-of-vluchtreactie. Je hartslag gaat omhoog, je blik vernauwt, helder denken wordt lastig. Puur biologie. Zelfregulatie is wat je daartegenover zet. Hoogleraar psychologie James Gross liet zien dat je op verschillende momenten kunt ingrijpen, van de situatie kiezen tot je aandacht verleggen tot anders kijken naar wat er gebeurt. Dat laatste, de betekenis van een moment bijstellen, blijkt een van de sterkste manieren om de emotionele lading te verlagen.

Waarom het je helpt

Goede zelfregulatie betekent niet dat je niets voelt. Het betekent dat een golf spanning je niet meesleurt. Je merkt hem op, je ademt, en je kiest wat je doet. Dat is het verschil tussen dichtklappen en aanwezig blijven, juist op een moment dat spannend is. Bij de een gaat het vanzelf. Bij de ander is het elke keer opnieuw echt werk. Schamen hoeft niet.

Waar je terecht kunt

Als psychotherapeut zie ik dit dagelijks, en in mijn werk als gigolo net zo goed. Wie voor het eerst afspreekt, is vaak zenuwachtig. Dat is normaal. Wat helpt is niet de zenuwen wegduwen, maar er even ruimte voor maken: een paar keer rustig ademhalen, benoemen wat je voelt, en de spanning zakt een niveau. Merk je dat je spanning stelselmatig de baas is, met paniek of oude pijn erin, dan is de huisarts of een psycholoog het juiste adres. Wil je gewoon dat een afspraak rustig en in jouw tempo opbouwt, dan neem ik daar de tijd voor.

Bronnen

  • Self-regulation. APA Dictionary of Psychology, American Psychological Association. Levert de definitie: het sturen van je eigen gedachten, gevoelens en gedrag om een doel te halen of jezelf in de hand te houden.
  • Emotion Regulation in Adulthood: Timing Is Everything. James J. Gross, Current Directions in Psychological Science 10(6), 2001. Levert het procesmodel: op welk moment je ingrijpt bepaalt hoe goed het sturen van een emotie werkt.

Verwante begrippen

  • Vecht-of-vluchtreactie. Het automatische alarm van je lichaam, precies dat wat zelfregulatie weer tot bedaren brengt.
  • Aarden. Een concrete techniek om jezelf terug in het hier en nu te brengen, zelfregulatie in de praktijk.
  • Trigger. Wat je uit balans schopt en waar je regulatie het hardst voor nodig hebt.
  • Aftercare. Samen weer tot rust komen na een intens moment, reguleren met z’n tweeën.

Veelgestelde vragen

Vragen over deze term

  1. Wat is zelfregulatie?

    Zelfregulatie is het vermogen om je eigen gedachten, gevoelens en gedrag te sturen, zodat spanning je niet meesleurt. Het houdt in dat je merkt dat de irritatie of paniek oploopt en zelf kiest wat je doet, in plaats van dichtklappen. Emotieregulatie, het sturen van je gevoel, is er een onderdeel van.

  2. Hoe verbeter je je zelfregulatie?

    Zelfregulatie verbeter je door de spanning eerst op te merken in plaats van weg te duwen. Een paar keer rustig ademhalen, benoemen wat je voelt en de betekenis van het moment bijstellen, laat de lading zakken. Het is een vaardigheid die je kunt oefenen, geen karaktertrek waar je mee vastzit.

  3. Bij wie kun je terecht met vragen over zelfregulatie?

    Merk je dat spanning stelselmatig de baas is, met paniek of oude pijn erin, dan is de huisarts of een psycholoog het juiste adres. Wil je dat een spannende afspraak rustig en in jouw tempo opbouwt, dan kun je bij mij, Victor, terecht. Ik ben gigolo en psychotherapeut, en een eerste vraag stellen kan vrijblijvend en gratis.

Meer weten

Nog vragen over zelfregulatie?

Ik ben Victor, gigolo en psychotherapeut. Zenuwen voor een afspraak zijn normaal, en ik bouw alles rustig in jouw tempo op. Wil je weten hoe dat gaat, stuur me een bericht. Vragen kost niets en verplicht tot niets.

WhatsApp