Yoni

Wat betekent yoni?

Yoni is het Sanskrietwoord voor de vulva, vagina en baarmoeder. In het hindoeïsme en in tantra staat het ook voor de bron of oorsprong, en is de yoni een gewijd symbool van de godin Shakti. In tantrische teksten benoemt het de vrouwelijke geslachtsdelen zonder klinische of platte lading.

Waar het woord yoni vandaan komt

Uit het Sanskriet. Het etymologisch woordenboek dateert de overname in het Engels op 1799 en vertaalt het letterlijk als “vulva, baarmoeder”, oorspronkelijk het “vrouwelijke geslachtelijke beginsel als voorwerp van verering”. Naast de geslachtsdelen slaat het woord ook op de bron of oorsprong van iets, en de Engelstalige encyclopedie noemt de baarmoeder, de bron en de vrouwelijke voortplantingsorganen als betekenissen. In het hindoeïsme en in tantra is de yoni bovendien een abstract, niet-figuratief symbool van de godin Shakti, met de lingam als mannelijke tegenhanger; dat symbool leeft vooral in de kaula- en tantrapraktijken en in de shaktisme- en shaivismetradities.

Waarom mensen het woord yoni gebruiken

Omdat het iets doet wat “vagina” en de platte woorden niet doen: het benoemt de vrouwelijke geslachtsdelen met een positieve, gewijde lading. Voor wie moeite heeft er überhaupt over te praten, geeft dat een neutraal en respectvol woord, en in de tantrische context maakt het ruimte voor aandacht in plaats van schaamte. De spirituele lading ligt alleen niet iedereen, want yoni is een cultureel-religieus begrip en geen medische term; wie een nuchter anatomisch woord zoekt, heeft aan vulva genoeg. In tantra en in de seksuele voorlichting valt de keuze toch vaak op yoni, juist omdat het woord ruimte en respect meebrengt waar “vagina” afstand houdt.

Waar dit op deze site past

Kom je dit woord tegen omdat je een yonimassage overweegt? Wat dat precies is en hoe zo’n afspraak bij mij verloopt, lees je op de pagina over tantra. Deze begrippenpagina geeft alleen de herkomst en de betekenis van het woord; voor de praktijk kun je vrijblijvend je vraag stellen.

Bronnen

• Yoni (etymology). Online Etymology Dictionary. Geeft de overname in het Engels rond 1799 en de letterlijke vertaling “vulva, baarmoeder”, oorspronkelijk het “vrouwelijke geslachtelijke beginsel als voorwerp van verering”.
• Yoni. Engelstalige encyclopedie. Geeft de betekenissen baarmoeder, bron en vrouwelijke voortplantingsorganen, de rol als abstract symbool van de godin Shakti met de lingam als tegenhanger, en het gebruik in de kaula- en tantrapraktijken en in shaktisme en shaivisme.

Verwante begrippen

Yoni hoort bij tantra en het hindoeïsme; daar komt het woord vandaan. De mannelijke tegenhanger heet lingam en heeft nog geen eigen pagina.

• Tantra. De traditie waar dit woord thuishoort, met het onderscheid tussen de oude leer en wat het Westen ervan maakte.
• Yonimassage. De trage, aandachtige massage die haar naam aan dit woord ontleent.
• Seksuele responscyclus. Het model van de fasen van opwinding, waar de trage aandacht van tantra op ingrijpt.