Vuurspel

Wat is vuurspel?

Vuurspel (Engels: fire play) is de Nederlandse verzamelnaam voor erotisch spel waarbij een brandbare vloeistof kort op of vlak boven de huid wordt aangestoken en meteen weer gedoofd. De bedoeling is warmte en schrik; verbranden hoort er nadrukkelijk niet bij. Het Nederlandse woord dekt meer dan het Engelse: ook zuigen met een vlam en brandende attributen vallen eronder.

Waarom vuurspel om een professionele aanpak vraagt

Omdat de marge tussen een korte streek warmte en een echte brandwond dun is.

Murphy en Cancio laten in BMJ Case Reports zien wat alcoholhoudende handgel doet zodra die op de huid wordt aangestoken: de vlam is bijna onzichtbaar, verspreidt zich over het hele bedekte oppervlak, en het resultaat is een verblijf op een brandwondencentrum met operaties en een herstel van weken. De auteurs merken op dat vuuroptredens als tijdverdrijf en als beroep groeien, en dat handgel daarbij nooit als brandstof hoort te worden gebruikt.

Dat is geen slaapkamerscène, en toch staat het hier. Het mechanisme is thuis hetzelfde: brandstof over een groot oppervlak en niets om mee te blussen. Het verschil met een streek op een dijbeen zit in de hoeveelheid brandstof binnen bereik.

Waarom de fles gevaarlijker is dan de vlam

Omdat er boven de vloeistof al iets brandbaars hangt voordat je hem openmaakt.

Log en Moi zetten in International Journal of Environmental Research and Public Health de natuurkunde van ethanol en methanol op een rij aan de hand van ongelukken met bio-ethanolhaarden. Drie dingen daaruit gelden onverkort voor een flesje naast het bed.

1. Het vlampunt ligt rond 10 tot 12 graden. Bij kamertemperatuur is de damp boven de vloeistof dus al ontvlambaar, en zit hij bovendien dicht bij de mengverhouding die het felst brandt.
2. Die damp is zwaarder dan lucht. Hij kan uit een fles of een bakje lopen en een onzichtbaar kussen brandbaar gas vormen bij het toestel, vooral in een kamer waar geen tocht staat.
3. Bijvullen is de gevaarlijkste handeling. Daar is het in het verleden het vaakst misgegaan: de damp ín de fles ontsteekt, en de uitzetting spuit brandende vloeistof over degene die schenkt of over iemand ernaast. Dat gebeurt ook bij een brander die er al een kwartier uit uitziet, en op ruime afstand. Bijvullen hoort daarom buiten de kamer, en alleen als er niets meer brandt.

Daar hoort het gemeenste detail van deze brandstof bij. Ethanol en methanol branden schoon, met een licht blauwe vlam die weinig straalt, dus een kleine vlam is bij daglicht vrijwel niet te zien. Een brander die uit lijkt kan nog minivlammetjes houden. Wie gele vlammen gewend is ziet dan niets en giet bij.

Waarom het Nederlandse woord iets anders betekent

Omdat het al bezet was.

Het krantenarchief van de Koninklijke Bibliotheek geeft 160 artikelen met vuurspel, en geen enkele daarvan gaat over de praktijk op deze pagina. Ze gaan over vuurwerk, over bengaals vuur, over een brand. De oudste staat in het Bataviaasch handelsblad van 13 januari 1864, waarin iemand ‘s nachts naar buiten loopt en “een vuurspel” ziet dat hij niet van zich af kan houden, met vuurballen door de lucht. In 1936 heet een demonstratie met bengaals vuur en skiërs in het Nieuwsblad van het Noorden “Een fantastisch vuurspel”.

Het Nederlandse woord betekent dus anderhalve eeuw lang iets waar je naar kijkt, van een afstand. Dat de scene toch het Engelse woord gebruikt is daarom geen luiheid maar precisie: fire play zegt dat het vuur op iemand terechtkomt.

Waarom mensen vuurspel doen

Om een instinct te laten overrulen.

Bijna iedereen deinst voor vuur terug, en dat loslaten terwijl iemand anders de vlam vasthoudt is de hele ervaring. Lichamelijk gebeurt er meestal weinig, en dat is het punt: de verwachting is heftiger dan de prikkel.

• Voor wie het ondergaat is de winst dat stilliggen hier een besluit is en geen houding.
• Voor wie het uitvoert ligt de winst in het protocol, want vuurspel beloont volgorde en straft improvisatie.

Dit is een van de weinige dingen in de scene waarbij een ongeluk niet met nazorg is op te lossen. Wie het spannend vindt juist omdát het gevaarlijk is, heeft gelijk, en dat is de reden om het niet alleen uit te proberen.

Wat vuurspel niet is

“Vuurspel is gewoon het Nederlandse woord voor fireplay.” Bijna. Het Engelse woord slaat op de vlam op de huid; het Nederlandse wordt in de praktijk ook gebruikt voor fire cupping en voor brandende attributen.

“Het gevaar zit in de vlam.” Het zit in de vloeistof, en bij het bijvullen nog meer dan bij het aansteken. Zie de drie punten hierboven.

“Uit is uit.” Een ethanolvlam kan bij daglicht onzichtbaar zijn, en een brander die uit lijkt kan nog branden. Kijk niet, maar wacht en voel op afstand.

“Vuurspel laat littekens na.” Meestal niet, mits de brandstof opbrandt en niet uitloopt. Als de brandwond het doel is gaat het over branding, en dat is een andere handeling.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, gigolo, vijfentwintig jaar in BDSM en opgeleid als psychotherapeut. Vuurspel is het onderwerp waarover ik de meeste bewondering en de minste vragen krijg. Mensen hebben iets gezien en willen weten hoe het voelt, en zelden hoe het wordt opgebouwd.

Het woord zelf geeft al verwarring. Vraagt iemand mij naar vuurspel, dan blijkt zij de helft van de tijd kaarsvet te bedoelen en de andere helft een filmpje met een brandende flogger. Twee heel verschillende gesprekken, dus vraag eerst welk beeld er in iemands hoofd zit.

Wat je zelf kunt doen

• Vraag eerst wat iemand met vuurspel bedoelt. Kaarsvet, een vlam op de huid en een brandende flogger zijn drie dingen met drie risicoprofielen.
• Houd de fles buiten de kamer en giet nooit bij in de buurt van vuur. Bijvullen is de handeling waarbij de ernstigste ongelukken gebeuren, en de damp ín de fles is wat er dan ontsteekt.
• Ga ervan uit dat een gedoofde vlam nog brandt. Een ethanolvlam is klein en licht blauw, en bij daglicht praktisch onzichtbaar.
• Werk met de kleinst mogelijke hoeveelheid brandstof. Wat er misgaat schaalt met wat er binnen bereik ligt.
• Leg een natte doek of blusdeken binnen armlengte voordat er iets brandt, en spreek af wie hem pakt.
• Doe dit niet als eerste kennismaking met een nieuwe partner. Het protocol op fireplay vraagt om iemand die het al vaker heeft gedaan.

Meer lezen over vuurspel

Op deze site draagt fireplay de techniek, de brandwonddrempel en de eerste hulp, staat op fire cupping wat er gebeurt als dezelfde vlam voor zuiging wordt gebruikt, en legt edgeplay uit welk kader hierbij hoort. Buiten deze site is het artikel van Log en Moi vrij te lezen en de enige plek waar de natuurkunde achter deze ongelukken echt wordt uitgelegd.

Waar dit op deze site past

Vuur staat niet in mijn aanbod en kaarsvet wel, dus ik ga je hier geen vlam voorstellen. Wat wel kan is uitzoeken welke prikkel je zoekt, want die blijkt vaak milder te bereiken. Hoe we dat doornemen, staat op de pagina over de BDSM-date.

Bronnen

• Ethanol and Methanol Burn Risks in the Home Environment. Log & Moi, International Journal of Environmental Research and Public Health 15(11), 2379, 2018 (PMID 30373207, DOI 10.3390/ijerph15112379; volledige tekst gelezen via PMC6266291). Analyse van de eigenschappen van ethanol en methanol tegen de achtergrond van ongevallen met bio-ethanolhaarden. Levert het vlampunt van ongeveer 10 tot 12 graden, waardoor de dampfase bij kamertemperatuur al goed brandbaar is en dicht bij de stoichiometrische mengverhouding ligt; de vaststelling dat het ethanol-luchtmengsel zwaarder is dan lucht, uit een houder kan lopen en een onzichtbaar kussen brandbaar gas vormt; de conclusie dat de ernstigste ongevallen bij het bijvullen ontstonden doordat de dampfase in de houder ontstak en de uitzetting brandende vloeistof over de gebruiker of omstanders spoot; het beschreven geval van een vrouw op anderhalve meter van een tafelbrander die bijna twintig minuten uit leek en bij het bijvullen door een vuurbal werd overspoeld; en de waarneming dat de schoon brandende, licht blauwe vlammen met lage emissiviteit bij daglicht vrijwel onzichtbaar zijn en dat een ogenschijnlijk gedoofde brander nog kleine vlammen kan houden.
• Hand sanitiser-fuelled fire performance and thermal injury. Case report. Murphy & Cancio, BMJ Case Reports 14(6), e235106, 2021 (PMID 34083184, DOI 10.1136/bcr-2020-235106; auteurs, jaargang en paginanummer getoetst tegen Crossref, alleen de samenvatting gelezen). Levert de vaststelling dat alcoholhoudende handgel als brandstof op de huid tot zeer uitgebreide brandwonden leidt, met operatieve behandeling en een opname van weken, plus de opmerking van de auteurs dat vuuroptredens als tijdverdrijf en als beroep in opkomst zijn.
• Severe burn injuries caused by bioethanol-design fireplaces. An overview on recreational fire threats. Kraemer, Knobloch, Lorenzen, Breuing, Koennecker, Rennekampff & Vogt, Journal of Burn Care & Research 32(2), 173-177, 2011 (PMID 21233730, DOI 10.1097/BCR.0b013e31820aade7; alleen de samenvatting gelezen). Levert de vaststelling dat siervuurhaarden op bio-ethanol als groeiende bron van brandgevaar in huis worden herkend, dat het risico door de niet-ingelichte gebruiker wordt onderschat, en de twee eigen klinische gevallen van ernstige brandwonden uit het brandwondencentrum van de auteurs.
• De Alabama. Bataviaasch handelsblad, 13 januari 1864. Krantenarchief van de Koninklijke Bibliotheek, OCR nagelezen. De oudste van 160 vindplaatsen van vuurspel in dat archief. Levert de oudste Nederlandse betekenis van het woord: een nachtelijk vuurschouwspel met vuurballen door de lucht, gezien vanaf een afstand. Dezelfde betekenis staat in het Nieuwsblad van het Noorden van 17 februari 1936 (“Een fantastisch vuurspel”, over bengaals vuur en skiërs) en in het Overijsselsch dagblad van 16 december 1936, dat een kortsluitingsbrand “een levendig Vuurspel” noemt. Geen van de 160 artikelen gaat over erotisch spel met vuur.

Verwante begrippen

Vuurspel is de Nederlandse verzamelnaam waarvan fireplay de bekendste vorm is, en die pagina draagt de techniek en de eerste hulp.

• Fire cupping. Dezelfde brandstof en dezelfde vlam, ingezet om zuiging te maken in plaats van warmte.
• Edgeplay. Het kader waarin een risico wordt genomen dat je er niet uit kunt ontwerpen.
• Temperature play. De familie waarvan dit de heetste hoek is, met de koude kant ernaast.
• Kaarsvet. De milde variant die op mijn lijst wél staat, met vet dat afgekoeld aankomt.
• Branding. De handeling waarbij het litteken juist wordt beoogd, en die daarom onder een andere afspraak valt.