Begrippenlijst
Spreader bar
In honderd jaar Nederlandse kranten staat deze frase precies één keer, en dan is het een vliegtuigonderdeel.
Wat is een spreader bar?
Een spreader bar (Nederlands: spreidstang) is een stang met een bevestigingspunt aan elk uiteinde, waaraan boeien worden vastgemaakt om polsen, knieën of enkels op vaste afstand van elkaar te houden. Het is het Engelse woord voor hetzelfde voorwerp; een Nederlandstalige typt vrijwel altijd het Nederlandse.
| Nederlandse term | spreidstang, en dat is op deze site het woord dat gebruikt wordt |
| Waarvan gemaakt | metaal of hout; zelfbouw uit een deuvel, een bamboestok of een kledingroede |
| Waaraan vast | polsen, knieën of enkels, via enkelboeien of polsboeien |
| Categorie | bondagegereedschap dat spreidt, tegenover de one bar prison die juist samenbrengt |
| In Nederlandse kranten | twee treffers in het hele archief, waarvan één een leesfout |
Wat het Engelse woord elders betekent
Minder dan je zou verwachten, en dat is de reden om deze pagina apart te houden.
Het Engelstalige Wikipedia-lemma Spreader bar gaat zonder omhaal over het bondagevoorwerp; de hengelsportvariant is naar een eigen lemma met een haakje in de titel verhuisd. De frase is in het Engels dus niet zo overbelast als je bij zo’n technisch klinkende samenstelling verwacht.
In het Nederlands is hij juist bijna afwezig. Het krantenarchief van de Koninklijke Bibliotheek geeft twee treffers op deze woordcombinatie. Eén is een leesfout: in een boerderijveiling in De grondwet van 9 december 1919 staat “manure spreader, bar loader”, en de zoekmachine leest daar over de komma heen. De andere is echt en heeft niets met bondage te maken: De Volksvriend van 28 augustus 1924 meldt dat bij de Amerikaanse wereldvlucht in Reykjavik “de propellor van de eene, en een spreader bar van de andere machine brak”. Beide kranten waren Nederlandstalige bladen in de Verenigde Staten, waar Engelse vaktermen gewoon meeliepen.
Wat het Engelstalige materiaal erover zegt
Dat de plek van de stang bepaalt wat er onmogelijk wordt.
Aan de polsen houdt hij de armen van het lichaam af, wat de romp onbelemmerd bereikbaar maakt. Aan de benen laat hij niets meer toe dan lopen op de meest onhandige manier die er is. Zit er tegelijk één tussen de knieën en één tussen de enkels, dan moet je door je knieën blijven, en dan is lopen helemaal voorbij. Meerdere stangen samen leveren de spreidadelaarshouding op. En de stang hoeft niet los te blijven: hij kan aan een meubelstuk, aan de vloer of aan een ophangpunt worden gekoppeld.
Wanneer je dit woord gebruikt
Als je Engelstalig materiaal leest of gereedschap bestelt.
Webshops en internationale handleidingen voeren het onder spreader bar, en zoeken op het Nederlandse woord levert daar niets op. Andersom geldt hetzelfde: wie in Nederland iets zoekt, komt met spreidstang verder. Wat het voorwerp met een lichaam doet, en waar het Nederlandse woord vandaan komt, staat op de pagina spreidstang.
Waar dit op deze site past
Zoek je dit voorwerp in het Nederlands, dan vind je het gebruik en de woordgeschiedenis op spreidstang. Wil je weten hoe zulk bondagegereedschap in een avond een rol speelt, dan legt de pagina over de BDSM-date uit wat we vooraf afspreken.
Bronnen
- Spreader bar. Engelstalige Wikipedia. Levert dat het lemma zelf over het bondagevoorwerp gaat en de hengelsportbetekenis naar een apart lemma verwijst, de omschrijving als stang van metaal of hout met bevestigingspunten voor boeien aan beide uiteinden, de zelfbouwvarianten uit deuvels, bamboestokken of kledingroedes, de bevestiging aan polsen, knieën of enkels, en wat elke plaatsing onmogelijk maakt: aan de polsen onbelemmerde toegang tot de romp, aan de benen dat alles behalve “the most awkward walking” onmogelijk wordt, bij een stang tussen de knieën én tussen de enkels gedwongen gebogen knieën, bij meerdere stangen de spreidadelaarshouding, en de mogelijkheid om de stang aan een meubelstuk, aan de vloer of aan een ophangpunt te koppelen.
- Krantenarchief van de Koninklijke Bibliotheek (Delpher). Doorzocht via de SRU-dienst op de collectie DDD_artikel. Levert de twee enige treffers op de frase spreader bar: de advertentie in De grondwet van 9 december 1919, waarvan de OCR “manure spreader, bar loader” laat zien en die dus geen vindplaats is, en het bericht in De Volksvriend van 28 augustus 1924 over de Amerikaanse wereldvlucht, waarin bij Reykjavik “de propellor van de eene, en een spreader bar van de andere machine brak”.
Verwante begrippen
- Spreidstang. Hetzelfde voorwerp onder het Nederlandse woord, met de woordgeschiedenis en het gebruik.
- Bondage. De praktijk waar een spreader bar gereedschap voor is.
- One bar prison. De stang die polsen en enkels juist bij elkaar dwingt.
- Enkelboeien. De manchetten die er aan de onderkant aan hangen.
- Polsboeien. Dezelfde manchetten voor de bovenkant.
Veelgestelde vragen
Wat mensen nog vragen over een spreader bar.
Wat is een spreader bar?
Een spreader bar is een stang van metaal of hout met een bevestigingspunt aan elk uiteinde, waaraan boeien worden vastgemaakt om polsen, knieën of enkels op vaste afstand van elkaar te houden. Het Nederlandse woord ervoor is spreidstang.
Zeg je spreader bar of spreidstang?
In het Nederlands spreidstang, in Engelstalig materiaal en bij internationale webshops spreader bar. Het is hetzelfde voorwerp. Wie in Nederland zoekt of bestelt komt met spreidstang veel verder: die zoekterm komt in Nederlandse teksten tientallen keren vaker voor.
Waar maak je een spreader bar aan vast?
Aan polsen, knieën of enkels, via boeien aan beide uiteinden. De stang kan los blijven, maar ook worden gekoppeld aan een meubelstuk, aan de vloer of aan een ophangpunt. Een stang tussen de knieën én tussen de enkels dwingt gebogen knieën af en maakt lopen vrijwel onmogelijk.
Bij wie kun je terecht met vragen over een spreader bar?
Bij Victor, gigolo in Amsterdam met vijfentwintig jaar ervaring in BDSM en een achtergrond als psychotherapeut. Hij werkt met spreidstangen en legt vrijblijvend uit wat een eerste keer ermee inhoudt. Vraag het via het contactformulier of eerst gratis chatten.
Meer weten
Nog vragen over een spreader bar?
Ik ben Victor. Of je het nu de Engelse of de Nederlandse naam geeft: als je wilt weten hoe zo'n stang aanvoelt voordat je er een koopt, vraag het gerust. Geen verplichting.