Sekswerkersstigma

Wat is sekswerkersstigma?

Sekswerkersstigma (Engels: sex worker stigma, ook whore stigma) is het maatschappelijke oordeel dat op sekswerk en op sekswerkers rust: het idee dat het werk en de mensen die het doen minderwaardig of verdacht zijn. Het heet ook wel hoerenstigma, het oudere, rauwere woord voor hetzelfde. Voor veel sekswerkers is dat stigma, en niet het werk zelf, het grootste probleem.

Hoe sekswerkersstigma er in de praktijk uitziet

Het stigma zit in het gewone leven, niet in het werk. Volgens Sekswerkerfgoed is een stigma van oorsprong een moeilijk te verwijderen schandvlek, en dwingt het sekswerkers hun beroep te verbergen uit angst voor werk, woning en familie. Het strekt zich zelfs uit tot de mensen eromheen, wat “courtesy stigma” heet: ook partners, familie en klanten krijgen er een deel van. Neem iemand die een huurwoning zoekt of een tweede baan wil, en zijn werk verzwijgt omdat eerlijkheid de deur zou sluiten. Dat verbergen is het stigma aan het werk.

Wat het stigma aanricht

De gevolgen zijn concreet en zwaar. Onderzoekers Frank van Oorschot, Anke van den Dries en Marc Hoijtink beschrijven op Sociale Vraagstukken dat stigma sekswerkers ervan weerhoudt hulp te zoeken, uit angst voor afwijzing door familie, uitsluiting, verlies van woning en om ongewild “geout” te worden. Ze pleiten daarom voor destigmatisering en voor beleid dat naar sekswerkers zelf luistert. Het stigma botst bovendien met het progressieve imago van Nederland: sekswerk is hier legaal, maar dat betekent niet dat het geaccepteerd is.

Waarom sekswerkersstigma ertoe doet

Het raakt gezondheid, veiligheid en waardigheid tegelijk. Voor de sekswerker betekent stigma dat hulp zoeken, of het nu om zorg of om veiligheid gaat, riskanter voelt dan zonder. Voor de samenleving betekent het dat een legaal beroep in de schaduw blijft, met alle kwetsbaarheid van dien. Wat het niet doet: het stigma zegt niets over het werk zelf of over de mensen die het doen. Het is een oordeel van buiten, geen eigenschap van het vak.

Wat sekswerkersstigma niet is

“Het stigma is er nu eenmaal omdat sekswerk problematisch is.” Onjuist. Het stigma is een sociaal oordeel, geen kenmerk van het werk. Legaliteit en stigma staan los van elkaar, zoals de Nederlandse situatie laat zien.

“Alleen de sekswerker heeft er last van.” Nee. Via “courtesy stigma” raakt het ook familie, partners en klanten.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, en ik werk zelf als gigolo, dus dit stigma ken ik van binnenuit. Mensen nemen aan dat het werk het zware deel is, terwijl het oordeel eromheen dat vaak veel meer is: de aanname dat je iets doet wat niet deugt, of dat je klanten iets mankeert. Wat ik zie bij de vrouwen die bij mij komen, is dezelfde angst omgekeerd: bang om veroordeeld te worden voor het inhuren van iemand als ik. Dat oordeel help ik weg te nemen door discreet te werken en zonder oordeel te ontvangen. Het stigma teert op geheimhouding, en juist rust en respect halen er de kracht uit.

Verder lezen

• Sekswerk legt uit wat het werk zelf is, los van het oordeel eromheen.
• Discretie beschrijft precies de bescherming die het stigma noodzakelijk maakt.
• Stigma op Sekswerkerfgoed gaat dieper op de geschiedenis en werking ervan.

Waar dit op deze site past

Ik werk discreet en zonder oordeel, juist omdat ik weet hoe zwaar het stigma weegt, aan beide kanten. Ben je benieuwd hoe een veilige, discrete ontmoeting verloopt en wat er vooraf wordt afgesproken, kijk dan bij mijn diensten. Praten kan altijd eerst, en dat verplicht tot niets.

Bronnen

• Stigma. Sekswerkerfgoed. Levert dat een stigma van oorsprong een moeilijk te verwijderen schandvlek is, dat sekswerkers hun beroep verbergen uit angst voor werk, woning en familie, en dat het via courtesy stigma ook naasten en klanten raakt.
• Mannelijke sekswerkers blijven door stigmatisering zonder steun. Van Oorschot, Van den Dries en Hoijtink, Sociale Vraagstukken. Levert dat stigma sekswerkers weerhoudt hulp te zoeken, uit angst voor afwijzing, uitsluiting en ongewild geout worden, en dat destigmatisering nodig is.
• Het stigma op sekswerk begreep ik pas echt toen ik ermee begon. Pointer, KRO-NCRV, 2021. Levert een ervaringsverhaal waarin theoretische kennis over stigma botst met de dagelijkse praktijk van veroordeling en verbergen.

Verwante begrippen

• Hoerenstigma. Hetzelfde oordeel, in het oudere en rauwere woord.
• Sekswerk. Het werk zelf, waar dit begrip het oordeel eromheen beschrijft.
• Seksuele dienstverlening. De formele, zorggerichte tak van betaalde intimiteit.
• Discretie. De bescherming die door het stigma extra belangrijk wordt.
• Consent. Sekswerk berust op vrijwilligheid, iets wat het stigma vaak juist miskent.