Bastinado

Wat is bastinado?

Bastinado (Engels: foot whipping, in de medische literatuur falanga of falaka) is het slaan op de blote voetzolen, met een stok, cane of zweep. Binnen BDSM is het een vorm van impact play die fel pijn doet zonder veel zichtbaars achter te laten. Buiten BDSM is het een bekende martelmethode, en daar komt ook vrijwel alle kennis erover vandaan.

Waarom de voetzool zo fel reageert

De voetzool is ontworpen om druk te verdelen, niet om klappen op te vangen. Er zit een dichte laag zenuwuiteinden vlak onder de huid en er zit weinig weefsel tussen die zenuwen en het bot.

De encyclopedie zet het verschil met ander slagwerk kort neer: anders dan de meeste vormen van geseling is het eerder bedoeld om pijn te doen dan om daadwerkelijk letsel toe te brengen. Dat is precies waarom het als martelmethode is gebruikt, en precies waarom het in BDSM aantrekkelijk is: veel gevoel, weinig sporen.

Wat de literatuur laat zien over herhaling

Eén ding hoort hier eerlijk bij. Wat herhaald, hard slaan op voetzolen op de lange termijn doet, is vooral buiten de slaapkamer onderzocht, en het resultaat is niet mild.

Longstreth en collega’s beschreven in The American Journal of Medicine mensen bij wie pigmentvlekken op de voetzolen tot jaren later nog aanwezig waren, en bij sommigen bleef er drukpijn.

Dat gaat over een andere orde van geweld dan een consensuele scène, en het zou oneerlijk zijn om die twee gelijk te stellen. Maar het laat wel zien waar de bovengrens ligt: de voetzool herstelt slecht van herhaalde harde klappen, en de schade zit in het weefsel en de zenuwen in plaats van aan de oppervlakte. Dat is precies waarom opbouw en pauzes hier het verschil maken.

Waarom mensen het toch doen

De aantrekkingskracht zit in de intensiteit bij lage kracht. Een tik die op een bil nauwelijks opvalt, is op een voetzool een gebeurtenis. Dat maakt bastinado geschikt voor mensen die veel gevoel willen zonder veel kracht, en voor scènes waarin iemand vastligt en niet weg kan.

Voor wie geeft is het aantrekkelijk omdat het traag is. Er is geen ruimte voor grote gebaren; het draait om ritme, plaatsing en pauzes.

De zichtbaarheid die het mist, maakt het makkelijker om te ver te gaan. Er is geen rood wordende huid die je waarschuwt.

Hoe mensen het opbouwen

De gangbare route begint zacht en kort. Eerst met de hand, dan met iets lichts, in series van een paar tikken met pauzes ertussen waarin de ontvanger de voet kan bewegen.

Wat de zorgvuldige van de slordige uitvoering scheidt is waar er geraakt wordt. De vlezige bal van de voet en het midden van de zool verdragen het beste; de hiel en de rand van de voetboog zijn de plekken waar het peesblad en het bot vlak onder de huid liggen.

Na afloop is lopen het probleem, niet de pijn zelf. Wie hierna nog een uur moet rijden of naar huis lopen, heeft daar last van, en dat is de reden om het aan het eind van een avond te doen in plaats van in het midden.

Misverstanden over bastinado

“Er blijft niets van achter, dus het kan geen kwaad.” De afwezigheid van blauwe plekken zegt hier niets. De onderzochte schade bij falanga zit in het weefsel en de zenuwen, niet in de huid.

“Het is hetzelfde als spanking, maar op een andere plek.” Bij spanking dempt een dikke vetlaag de klap. Bij bastinado is die er niet.

“Als iemand het uithoudt, gaat het goed.” Uithouden is bij deze vorm geen graadmeter, omdat de opbouw van de pijn traag is en het effect na afloop komt.

Wat ik er zelf van zie

Bastinado is een van de weinige dingen waarbij ik de tel bijhoud in plaats van op gevoel te werken.

Het verrast mensen bijna altijd. Iemand die een stevige spanking prima aankan, geeft bij de vierde tik op een voetzool al aan dat het genoeg is. Dat verschil in schaal is er echt en het is geen kwestie van wennen.

Ik spreek op een BDSM-date altijd af hoeveel tikken er komen, en dan pauze. Op deze plek werkt tellen beter dan vragen hoe het gaat, omdat het antwoord pas een halve minuut later komt.

Wat je zelf kunt doen

• Spreek af in aantallen, niet in intensiteit. Series van vijf met pauzes ertussen laten je zien wat je doet.
• Blijf van de hiel en de voetboogrand af. Daar liggen bot en peesplaat vlak onder de huid.
• Doe het aan het eind van de avond, want lopen is daarna het eerste dat tegenvalt.
• Herhaal het niet in korte tijd. De schade die in de literatuur is beschreven komt van herhaling, niet van één keer.
• Stop bij een dof, brandend gevoel dat blijft in plaats van wegtrekt tussen de series.

Meer lezen over bastinado

Op deze site gaat het artikel over de cane over het gereedschap dat hier het vaakst voor wordt gebruikt, en het verschil tussen scherpe en doffe pijn over waarom dezelfde kracht op verschillende plekken iets anders doet.

Buiten deze site is het artikel van Longstreth en collega’s het eerlijkste dat er is over wat herhaald slaan op voetzolen op termijn doet.

Bronnen

• Foot Torture (Falanga): Ten Victims with Chronic Plantar Hyperpigmentation. Longstreth, Grypma, Willis & Anderson, The American Journal of Medicine 134(2), 278–281, 2021. Tien slachtoffers van falanga; bij alle tien pigmentvlekken op beide voetzolen die negen maanden tot tien jaar later nog aanwezig waren.
• Foot whipping. Wikipedia. Levert de definitie van bastinado en falanga als het slaan op de blote voetzolen, en de vaststelling dat het eerder bedoeld is om pijn te doen dan om letsel toe te brengen.

Verwante begrippen

• Berkenroede. Het klassieke gereedschap dat oppervlakkig prikt in plaats van diep raakt.
• Billenkoek. Dezelfde familie, maar op de plek die er het best tegen kan.
• Cane. Het gereedschap dat hier het vaakst voor wordt gebruikt.
• Figging. Ook een klein oppervlak met een groot effect, maar chemisch in plaats van door een klap.
• Impact play is de familie waar bastinado onder valt, en algolagnie de naaste buur.